counter easy hit

کلاهبرداری نوین 

تب رمزارزها مدتی است که به شدت بالا گرفته و تقریباً در اکثر محافل فین‌تک‌ها نام بیت‌کوین، ایتریوم و بیش از ۲۰۰۰ کریپتوکارنسی دیگر مدام به گوش می‌رسد. واژه‌های پرطمطراق در ستایش بیت‌کوین که در بسیاری از موارد دور از واقعیت است بارها تکرار می‌شود و بسیاری خود را موظف به رسالت ترویج مکتب رمزارزها می‌دانند.در حالی که متأسفانه جهل اطلاعات در این حوزه به شدت احساس می‌شود، کمتر کسی جرئت قلم‌زنی در مذمت این پدیده دو سال اخیر بازار مالی را دارد. نگاه به این ابزار نوین از زاویه‌ای دیگر می‌تواند بسیاری از مسائل را روشن کند:

  • فلسفه رمزارزها:

اصولاً هر پدیده‌ای جهت مطرح شدن نیاز دارد تا منطق خاص خود را تبلیغ کند و پس از عرضه، تلاش داشته باشد تا خود را به اثبات برساند. حالا فرض کنید صاحبان آن پدیده خود ناشناس باشند یا به عبارتی اصلاً آن منطق، بی‌صاحب باشد. در چنین شرایطی است که عده‌ای سودجو پیدا شده‌اند و برای کریپتوکارنسی‌ها چند قانون نانوشته، نگاشته‌اند. مثلاً موضوع غیرمتمرکز بودن یکی از دو یا سه اصل اساسی است که مدافعان بیت‌کوین از آن نام می‌برند، اما غیر متمرکز بودن یعنی چه؟ مدافعان بیت‌کوین و دیگر رمزارزهای بدون پشتوانه با زیر سؤال بردن اعتماد به بانک‌ها (که البته برخی از این دلایل به حق و صحیح است اما) عذری بدتر از گناه می‌آورند و سیستمی که تهی و پوچ است و هیچ دستاویزی برای تمسک ندارد را به عنوان جایگزین نهادهای معتبر عنوان می‌کنند. در حقیقت سرمایه‌گذار پول خود را به مُشتی عدد و رقم می‌دهد و هیچ تضمینی برای آینده دارایی خود قائل نیست. بیت‌کوین امروز به معنای واقعی کلمه قماری بزرگ است که عده‌ای سودجو را خیلی خوب پولدار کرده و تعداد زیادی انسان ساده را به خاک سیاه نشانده است. در همین راستا رئیس بانک جهانی حدود دو ماه قبل طی همایشی در مالزی، بیت‌کوین را حقه‌ی پانزی نامیده بود که عبارتی صحیح و قابل دفاع است. اگر برای چالش اعتماد به نهادهای واسط مالی بخواهد جایگزینی مطرح شود، مسلماً بیت‌کوین و دیگر رمزارزهای بدون پشتوانه شانس انتخاب شدن را نخواهند داشت.

  • تفاوت بلاک‌چین و بیت‌کوین:

مکرراً در محافل مختلف تخصصی و عمومی مشاهده شده است که حتی افرادی که ادعای اشراف به این حوزه را دارند، بلاک‌چین را همان بیت‌کوین می‌دانند. بلاک‌چین به عنوان یک فناوری امن و یک دانش نو به شدت مورد احترام اندیشمندان است اما متأسفانه ابزارهای مشهور این دانش چون بیت‌کوین موجب بدنامی این دانش نوین بشری شده است. دقیقاً همان‌طور که تا سال‌ها پس از جنگ جهانی، عموم مردم دانش هسته‌ای را مترادف بمب اتم می‌دانستند و تلاش استعمارگران نیز این بود تا با ترویج این موضوع، موجبات عقب‌افتادگی جوامع دیگر را فراهم کند و خود با تلاش مضاعف در جهت بهره‌برداری هرچه بیشتر از فناوری هسته‌ای پیش روند، اکنون نیز احساس می‌شود تا دست‌های پنهانی به دنبال آن است تا با معرفی بیت‌کوین به جهانیان به عنوان ثمره دانش بلاک‌چین و احتمالاً در آینده‌ای نه چندان دور، معرفی بیت‌کوین به عنوان ابزار پول‌شویی در جهان، سناریوی ذکرشده در دانش هسته‌ای را نیز برای این دانش نوین و کمک کننده به بشر پیاده‌سازی کنند.

  • اقتصاد و بیت‌کوین:

بر اساس اصول مسلم اقتصاد، سرمایه و نقدینگی در بهترین حالت باید به سمت تولید هدایت شود تا با ایجاد ارزش افزوده موجب رشد اقتصادی گردد. اکثر اقتصاددانان معتقدند نقدینگی سرگردان اگر وارد هر بازاری شود، موجب ایجاد تورم و به هم ریختگی اقتصاد خواهد شد. حال سؤال اینجاست، سرمایه‌ای که یک سرمایه‌گذار به بیت‌کوین یا حتی رمزارزهای جدیدتر که در پذیره‌نویسی‌ها (ICO) پرداخت می‌شود دقیقاً به کجا می‌رود و چه کمکی به اقتصاد و معیشت مردم می‌کند؟ این سؤال شاید اساسی‌ترین سؤالی است که باید از مدافعان بیت‌کوین پرسید. حتی اگر قبول کنیم که با خرید در یک ICO مثلاً هزینه ساخت آن تکنولوژی را داده‌ایم، دقیقاً چه مجمعی حق‌الزحمه ساخت آن تکنولوژی را حساب کرده و آیا این پول بسیار بیشتر از تلاش پدیدآورندگان آن نیست؟ به خصوص که بسیاری از ۲۰۰۰ رمزارز حاضر در بازار، هیچ تلاشی در هسته بلاک‌چینی خود نمی‌کنند و عملاً خیلی سریع می‌توانند از بسترهایی چون ایتریوم برای راه‌اندازی سیستم خود استفاده کنند.

  • هزینه بالای جابجایی:

اگر بتوان در مزایای بیت‌کوین امکان نقدشونگی آن را نام برد، باید بدانید این امکان هزینه‌ای گزاف نیز دارد. صرافی‌های معتبر رمزارزها در جهان، عموماً کارمزد سنگینی را برای معرفی سرمایه‌گذاران به یکدیگر (خدمات) اخذ می‌کنند. جدای از این، به واسطه کند بودن تراکنش‌ها، فرد حاضر است تا کارمزدی سنگین (شما بخوانید رشوه) برای در اولویت قرار دادن تراکنشش به تاییدکنندگان بپردازد یعنی کاربر دو ضرر را در هر تراکنش مهم، متحمل می‌شود.

  • نوسانات شدید قیمتی:

از آنجا که بیت‌کوین و دیگر رمزارزهای مشابه، بدون پشتوانه‌اند و قیمتشان تنها بر اساس بازی‌های برخی سرمایه‌گذاران بزرگ در عرضه و تقاضای محض تعیین می‌شود، تازه ورودها به این سیستم، قربانیان این بازی‌ها می‌شوند. همچنین تغییرات شدید قیمتی در چند لحظه و تأخیر چنددقیقه‌ای در انجام یک تراکنش باعث سودهای بادآورده برای صاحبان چند فارم بزرگ استخراج و زیان زیاد برای کوچکترهای این سیستم می‌شود.

لازم به ذکر است، آسیب‌های فراوان دیگری نیز برای بیت‌کوین و حتی رمزارزهای جدیدتر که با سازوکار ICO سرمایه‌های بادآورده را نصیب پدیدآورندگانشان کردند و هیچ مسئولیتی نیز در قبال تغییرات قیمتی‌شان بر عهده نمی‌گیرند، اثبات شده است که در این مجال نمی‌گنجد. در کل می‌توان بخش زیادی از مجموعه رمزارزها را به لحاظ منطقی و اقتصادی مشمول چالش‌های اساسی دانست که هیچ پاسخ قانع‌کننده‌ای نیز وجود ندارد و مدافعان آن‌ها به جای جواب دادن به این موارد سعی می‌کنند با متهم کردن سازوکارهای فعلی بازار مالی جهان، فرار رو به جلو داشته باشند. البته این نکته را نباید فراموش کرد که ساحت دانش بلاک‌چین، عاری از آسیب‌های برخی بد ابزارهایی چون بیت‌کوین و کلاهبرداری‌های مشابه آن است.

نویسنده ویژه تکنیلو: پیام منطقی (تحلیلگر و فعال حوزه فناوری و بلاک‌چین)

Leave a Reply

Your email address will not be published.